Welkom bij ‘Transformative Tales: Voices of Empowerment’. In deze interviewserie ontmoet je inspirerende vrouwen die strijden tegen ongelijkheid, sociale onrechtvaardigheid en klimaatverandering. Ik wil hun stemmen en verhalen versterken, zodat meer mensen zien welke verandering zij teweegbrengen. En met vrouwen bedoel ik iedereen die zich als vrouw identificeert. Hun ervaringen en inzichten zijn een bron van inspiratie voor ons allemaal.

Laten we samen het verschil maken, één verhaal per keer! 🌟

Rui Jun Luong: tegen racisme jegens Oost- en Zuidoost-Aziatische mensen

Voor Rui Jun Luong begon het niet met grote woorden, maar met opmerkingen die vaak werden weggezet als onschuldig. Met ‘grapjes’ die voor haar totaal niet als grappig voelden. Pas later leert ze die ervaringen te benoemen als racisme. Ze groeit op in Friesland, in een overwegend witte omgeving. Als Chinees meisje ziet ze daar weinig herkenning en geen rolmodellen. Ze schaamt zich voor haar afkomst, cultuur en identiteit.

Lange tijd denkt ze dat de opmerkingen vanzelf zullen stoppen als ze ouder wordt. “Maar ik was optimistisch – de realiteit bleek anders,” vertelt ze. “Het bleef gebeuren. Steeds opnieuw met de woorden dat het ‘niet zo bedoeld was’ en dat ik er ‘niet zo zwaar aan moest tillen’.”

Ze voelt dat iets niet klopt, maar kan er lange tijd de woorden niet voor vinden. Tijdens haar studie aan de kunstacademie gaat ze op zoek naar context. Ze verdiept zich in haar achtergrond, bovenal in de geschiedenis van haar vader, die vanuit Zuid-Vietnam naar Nederland vluchtte.

“Toen begon ik patronen te herkennen van negeren en wegstoppen,” vertelt ze. “Dingen meemaken, maar er niet over praten.” Dat herkent ze ook bij zichzelf. “Het idee was steeds: vooruitkijken, het negatieve vergeten.” Langzaam realiseert ze zich dat zwijgen ook een vorm van doorgeven is. Dat wat ze meemaakt niet op zichzelf staat, maar past binnen bredere maatschappelijke patronen. “Toen dacht ik: ik moet hier iets mee doen.”

Van ervaring naar stem

Vanaf dat moment besluit Rui Jun zich uit te spreken. Als designer, kunstenaar en fotograaf gebruikt ze haar werk en sociale media om te benoemen wat zij in het dagelijks leven tegenkomt aan racisme en stereotypering. Ook neemt ze deel aan publieke debatten en verschijnt ze in de media. Niet vanuit een abstract idee, maar vanuit wat ze zelf ziet en meemaakt.

Ze richt zich daarbij steeds explicieter op racisme tegen Oost- en Zuidoost-Aziatische mensen, zoals Chinees, Vietnamees of Thais. In de samenleving en in de media ziet zij deze groepen vaak terug in stereotype beelden: plat, eenzijdig en teruggebracht tot karikaturen. Volgens Rui Jun staan die beelden niet los van racisme, maar voeden zij vooroordelen en uitsluiting.

In 2020 wordt dat scherp zichtbaar, wanneer Oost- en Zuidoost-Aziatische mensen wereldwijd worden aangesproken, uitgescholden en verantwoordelijk gehouden voor het coronavirus. Wat lange tijd werd gebagatelliseerd of genormaliseerd, komt plotseling breed en onmiskenbaar naar voren.

Asian Raisins: racisme als patroon

In datzelfde jaar richt Rui Jun Asian Raisins op, een stichting die zich inzet tegen racisme tegen Oost- en Zuidoost-Aziatische mensen. “Alles wat ik doe binnen Asian Raisins is gericht op bewustwording,” vertelt ze. “Omdat er nog altijd weinig kennis is over dit onderwerp.” Binnen de stichting maakt ze racisme zichtbaar: niet als losse incidenten, maar als terugkerende patronen. Samen met een groep vrijwilligers organiseert Rui Jun gesprekken en campagnes, bouwt ze online communities en creëert ze plekken waar mensen met vergelijkbare ervaringen elkaar kunnen vinden. Ook beheert de stichting een meldpunt voor racisme en discriminatie.

Beeldvorming als afstudeerproject

Die ervaringen werken ook door in haar rol als kunstenaar. Voor haar afstudeerproject aan de kunstacademie in Groningen maakt Rui Jun een project over beeldvorming: hoe Aziatische mensen worden gezien en begrepen. Ze moet wel eerst haar docenten ervan overtuigen dat haar werk over racisme en vooroordelen gaat – en dat die realiteit ook haar persoonlijk raakt. “Het waren dezelfde docenten die mijn werk moesten beoordelen en bepaalden of ik wel of niet kon afstuderen,” vertelt ze. Toch zet Rui Jun haar project door.

Ze studeert af met ‘Guess Who: Asian Edition’, een levensgroot Wie Is Het-spel met uitsluitend Aziatische gezichten. In kleurrijke portretten laat Rui Jun de diversiteit van het Aziatische continent zien. Juist die brede insteek maakt zichtbaar hoe eenzijdig en versmald het begrip ‘Aziatisch’ vaak wordt gebruikt. “Het spel is een heel groot statement,” zegt Rui Jun. “Voor mij is dit mijn belangrijkste bijdrage: zichtbaar maken wat vaak wordt genegeerd of platgeslagen. Ik ben er trots op.”\

Zich uitspreken heeft een prijs

Het succes van het spel – in 2022 wint ze de Dutch Creativity Award – vergroot haar publieke bekendheid, wat haar positie ook kwetsbaarder maakt. Wie zich uitspreekt over racisme krijgt niet alleen steun, maar ook weerstand. Onder haar sociale media posts verschijnen dagelijks reacties die haar ervaringen bagatelliseren of ontkennen, naast openlijk haatdragende opmerkingen. “Dat maakt dit werk veel zwaarder dan mensen denken,” zegt ze.

Grenzen stellen, betrokken blijven

In 2026 besluit Rui Jun daarom een pauze van haar activistische werk. Niet omdat het onderwerp minder urgent is. “Racisme stopt niet vanzelf,” zegt ze. Maar omdat deze manier van je blijven uitspreken en betrokkenheid veel vraagt: tijd, energie en gezondheid. Haar grens bewaken is noodzakelijk.

“Veel mensen zeggen: ‘Wat goed dat je je hierover uitspreekt’”, vertelt ze. “Maar ik denk dan: jij kunt dat ook doen. Ik ben ook maar één persoon.” Volgens Rui Jun ontstaat verandering wanneer meer mensen hun stem laten horen. “Door iets te benoemen wat anderen nog niet zo zien, plant je een zaadje. En precies dáár gaat het om. Het inzicht groeit soms pas later.”