Storytelling for peace in Palestine

29 July 2019

(for Dutch please scroll down)

I am standing in a bomb shelter in a kibbutz, somewhere between the beaches of Eilat and the barbed-wired border of Jordan. It’s extremely hot. The rattling air conditioning is working overtime. Outside the Negev desert stretches itself out, with its more than 13,000 km² of sand, stones and rocks.

Around me is a group of Brazilians. They are with twenty of them, and one is even louder than the other. They make jokes with each other, giggle, play around, slap each other on the back, laugh out loud, and give a cheerful edge to the stale air of the small room. They came here as part of a Brazilian government program, to learn the art of organic farming from the kibbutz population. And me? I came driving from Palestine the day before, to teach this group of enthusiastic people the art of storytelling. The journey to here was an unforgettable one. Through an endless desert landscape, passing heavily guarded checkpoints, Jewish settlements, various kibbutz, military training grounds and a mysterious nuclear power station of which I was not allowed to take photos.

“Would you like to come with us to Palestine?”

A few weeks before I’m sitting behind my laptop in my cosy apartment in Leiden. I’d been looking for “something with storytelling and intercultural communication” for a while and searching the www. By chance, I come across a course that interests me, at the Storytelling Centre in Amsterdam. I phone them for more information. Unfortunately, they’re not offering the course for now. “But would you like to come with us to Palestine for an intensive course Storytelling for Trainers?” Arjen Barel, the founder of the Storytelling Centre and initiator of this ‘Share to Connect‘ project, overwhelms me with his question. However, I don’t have to think long about the answer. After a resounding YES, I’m on a plane to Palestine a few weeks later.

Palestine. A small piece of land with a violent history. A country about which many stories are told. Didn’t we all grow up with these stories? Headlines screaming at us about massacres and bombings, newsreaders telling us about Jewish settlements and Palestinian refugee camps. And who has never seen the historical photograph, on which the Israeli Prime Minister Rabin and the PLO leader Arafat shake hands? A new peace treaty had been signed, and now it was really going to be peace. Unfortunately. To this day – more than 25 years after these ‘Oslo Accords’ – peace is far from reality.

Bethlehem, the décor of an eight-metre-high separation wall

I’m staying near Bethlehem, on the West Bank, for a couple of weeks. According to the Bible and the Koran, the birthplace of Jesus*. Nowadays, however, this historic city is the décor of an eight-metre-high separation wall. Built by the Israelis as a ‘security fence’ for the safety of Israeli cities and villages against terrorists. For the Palestinian citizens a restriction of their freedom of movement. A military fortress which they can only enter and exit through heavily guarded checkpoints as long as they have the right travel documents. It is only one of the many examples of the heart-breaking battle between two populations who both want the exclusive right to live on this piece of earth. Both their ancestors are buried here.

“Sabāḥ ilkhēr**”. After three days, this Palestinian Arabian tongue-breaker finally rolls out of my mouth, kind of fluently. I smile cordially at the lady who serves breakfast while stirring in my Arabic coffee with cardamom. I feel at home in this country. Maybe because the somewhat looming energy – that there is something in the air and that you should always be on your guard -, feels a bit like Rio de Janeiro, the city that was my home for so many years. Sadly, in Brazil, people are separated from each other too. Poor from rich, black from white, favela from asphalt. The big difference is that in Brazil, unlike in Palestine, the walls, barbed wire and checkpoints, are invisible…

Strongly connected to a group of ‘strangers’ 

My group of fellow storytelling students consists of an interesting mix of people, cultures and ages. We have different religions, sexual preferences, styles, education, we speak different languages, have different ages and hobbies, but never before have I felt so connected to a group of ‘strangers’. Everyone here is here for the same reason: to discover the power of storytelling.

“I really don’t understand what this storytelling is about.” A comment I hear very often. Even though everyone seems to be talking about it, it still remains a vague concept but for many. The explanation, however, is quite simple: storytelling is the telling of stories. About life, about ourselves, about others. Researchers have discovered that the human brain has a natural affinity for stories.  With a good story, you get the feeling that you’ve personally lived, seen or experienced something. It deepens your understanding, respect and appreciation for someone. It helps you see the world through someone else’s eyes and provokes your curiosity. This makes storytelling a unique tool to inspire and connect.

The enemy is the one whose story you don’t know

The Storytelling Centre has extensive experience with applied storytelling. This means that in a conflict, you look for stories with a common basis. Arjen tells us, for example, that you bring together a Palestinian and an Israeli family who have both lost a loved one in The Conflict. “The common basis is sorrow. By listening to each other’s stories, these people can come closer together. The enormous personal growth that people go through during such a project, keeps surprising us,” says Arjen.

At the end of our training in Bethlehem, we are sent to various places and organisations where we organise a series of workshops ourselves as an internship. Because I’m one of the few people in the group who is allowed to travel to Israel, I go to the Negev desert to work with the twenty enthusiastic Brazilians. Most of my fellow students stay behind in Palestine. They will probably never be able to cross the border to Israel. Will they ever know peace? Will they ever be able to use the Share to Connect storytelling method to continue the conversation? Because, as writer and peace activist Gene Knudsen Hoffman once said, “the enemy is the one whose story you don’t know”.


It has been a year since I was in Palestine. The country, the people and the stories have left a deep impression on me. For that, I would like to thank my Share to Connect family in particular. Assalāmu ᶜalaykum, may peace be upon you, 

*For Muslims, Jesus is the prophet Isa who is mentioned in the Koran as an important prophet and messenger of the Indjil, one of the Islamic Holy Books.

**Good morning


Storytelling voor vrede in Palestina

Ik sta in een schuilkelder in een kibboets, ergens tussen de stranden van Eilat en de grens van Jordanië. Het is er bloedheet. De ratelende airco draait overuren. Buiten strekt de Negev woestijn, met zijn ruim 13,000 km² zand, stenen en rotsen zich uit.

Om mij heen zit een groep Brazilianen. Het zijn er twintig en de een is nog luidruchtiger dan de ander. Ze nemen elkaar in de maling, slaan elkaar op de rug, lachen, gieren, brullen en geven een vrolijk randje aan de bedompte lucht van de kleine ruimte. Zij zijn hier als onderdeel van een Braziliaans overheidsprogramma, om van de kibboetsbewoners de kunst van biologische landbouw te leren. En ik? Ik ben de dag ervoor uit Palestina komen rijden om deze groep enthousiastelingen de kunst van storytelling te leren. De weg hiernaartoe was een spectaculaire tocht door een oneindig woestijnlandschap, langs zwaarbewaakte checkpoints, Joodse nederzettingen, kibboetsen, militaire oefenterreinen en een mysterieuze kerncentrale die niet gefotografeerd mag worden.

“Heb je zin om mee te gaan naar Palestina?”

Een paar weken ervoor zit ik nog achter mijn laptop in mijn knusse flatje in Leiden. Ik ben al een tijdje op zoek naar “iets met storytelling en interculturele communicatie” en surf wat rond op het www. Bij toeval stuit ik op een cursus bij het Storytelling Centre in Amsterdam die mij aanspreekt. Ik bel voor meer informatie. Helaas bieden ze de cursus voorlopig niet aan. “Maar heb je zin om mee te gaan naar Palestina voor een intensieve cursus Storytelling voor Trainers?” Arjen Barel, de oprichter van het Storytelling Centre en initiatiefnemer van dit ‘Share to Connect’-project overvalt me met zijn vraag. Over het antwoord hoef ik echter niet lang na te denken. Na een volmondig JA zit ik een paar weken later in het vliegtuig naar Palestina.

Palestina. Een klein stukje aarde met een gewelddadige geschiedenis, waarover veel verhalen de ronde gaan. We zijn er allemaal mee opgegroeid, met die verhalen. Krantenkoppen die ons toeschreeuwen over bloedbaden en bomaanslagen, nieuwslezers die ons berichten over Joodse nederzettingen en Palestijnse vluchtelingenkampen. En wie kent de historische foto niet, waarop de Israëlische premier Rabin en PLO-leider Arafat elkaar de hand schudden? Een nieuw vredesverdrag was ondertekend, het zou nu echt vrede worden. Helaas. Tot op de dag van vandaag – ruim 25 jaar na die ‘Oslo-akkoorden’ – is die vrede ver te zoeken.

Bethlehem, het decor van een acht meter hoge afscheidingsmuur

Ik verblijf voor een aantal weken nabij Bethlehem, op de Westelijke Jordaanoever. Volgens de Bijbel én de Koran de geboorteplaats van Jezus*. Tegenwoordig is deze historische stad echter het decor van een acht meter hoge afscheidingsmuur. Gebouwd door de Israëliërs als ‘scheidingshek’ voor de beveiliging van Israëlische steden en dorpen tegen terroristen. Voor de Palestijnse bewoners een beperking van hun bewegingsvrijheid. Een militaire vesting die ze alleen in en uit kunnen door zwaar bewaakte checkpoints, mits voorzien van de juiste reispapieren. Het is slechts één van de vele voorbeelden van de hartbrekende strijd tussen twee volkeren die allebei het alleenrecht willen op dit stuk aarde. Hun beider voorouders liggen er begraven.

“Sabāḥ ilkhēr*”. Na drie dagen rolt deze Palestijns Arabische tongbreker eindelijk moeiteloos uit mijn mond. Ik knik vriendelijk naar de dame die het ontbijt verzorgd, terwijl ik in mijn Arabische koffie met kardemom roer. Op een rare manier voel ik me thuis in dit land. Misschien omdat de ietwat dreigende energie, dat er wat in de lucht hangt en dus dat je altijd op je hoede moet zijn, een beetje voelt als Rio de Janeiro, de stad die jarenlang mijn thuis was. Helaas zijn ook in Brazilië de mensen van elkaar gescheiden. Arm van rijk, zwart van blank, sloppenwijk van asfalt. Het grote verschil is dat de muren, prikkeldraad en checkpoints in Brazilië, in tegenstelling tot in Palestina, onzichtbaar zijn…

Sterk verbonden met een groep ‘vreemdelingen’

Mijn groep storytelling-medestudenten bestaat uit een interessante mix van mensen, culturen en leeftijden. We hebben verschillende religies, seksuele voorkeuren, stijlen, opvoeding, we spreken verschillende talen, hebben verschillende leeftijden en hobby’s, maar nooit eerder voelde ik mij zo verbonden met een groep ‘vreemdelingen’. Iedereen is hier met eenzelfde doel: de kracht van storytelling ontdekken.

“Storytelling wat is dat eigenlijk?” Ik krijg de vraag bijna wekelijks te horen. De wereld lijkt er zijn mond vol van te hebben, maar voor velen blijft het toch ook een vaag begrip. Het antwoord is echter vrij simpel: storytelling is het vertellen van verhalen. Over het leven, over onszelf, over anderen. Onderzoekers hebben ontdekt dat het menselijk brein een natuurlijke affiniteit heeft met verhalen. Bij een goed verhaal krijg je het gevoel dat je het zelf ervaren, gezien of beleefd hebt. Het verruimt je begrip, respect en waardering voor iemand. Het raakt je emoties, wakkert nieuwsgierigheid aan en helpt de wereld door andermans ogen te zien. Daardoor is storytelling een uniek instrument om te inspireren en te verbinden.

De vijand is degene wiens verhaal je niet kent

Het Storytelling Centre heeft veel ervaring met toegepaste storytelling. Dat houdt in dat je in een conflict zoekt naar verhalen met een gemeenschappelijke basis. Arjen vertelt dat je bijvoorbeeld een Palestijnse en Israëlische familie samenbrengt die beide een geliefde in Het Conflict verloren hebben. “De gemeenschappelijke basis is hier verdriet. Door naar elkaars verhalen te luisteren, kunnen deze mensen dichter tot elkaar komen. De enorme persoonlijke groei die mensen tijdens zo’n project doormaken, verrast ons steeds weer,” aldus Arjen.

Aan het einde van onze training in Bethlehem worden we naar verschillende plekken en organisaties gestuurd waar we als stage zelf een serie workshops organiseren. Omdat ik één van de weinigen van de groep ben die Israël in mag reizen en daarnaast ook nog Portugees spreek, krijg ik de twintig uitbundige Brazilianen in de Negev woestijn. De meeste van mijn medestudenten blijven achter in Palestina. Ze zullen waarschijnlijk nooit de grens naar Israël over kunnen steken. Zullen zij ooit vrede kennen? Zullen ze ooit de Share to Connect storytelling methode kunnen inzetten om het gesprek verder te brengen? Want, zoals schrijver en vredesactivist Gene Knudsen Hoffman ooit zei: “de vijand is degene wiens verhaal je niet kent”.


Het is inmiddels een jaar geleden dat ik in Palestina was. Het land, de mensen en de verhalen hebben een diepe indruk op mij achtergelaten. Daarvoor wil ik mijn Share to Connect-familie in het bijzonder bedanken. Assalāmu ᶜalaykum, may peace be upon you.

*voor moslims is Jezus de profeet Isa die in de Koran genoemd wordt als een belangrijk profeet en boodschapper van de Indjil, een van de islamitische Heilige Boeken.


Let's do this

How did you find me?

By completing this contact form you give me permission to process your data as described in my privacy statement.

How did you find me?

By completing this contact form you give me permission to process your data as described in my privacy statement.